Informacja publiczna przez lata wpisała się w fundament naszej demokracji, ale od jakiegoś czasu pojawiają się wnioski samorządów o ograniczenie dostępu do niej. Postulaty te są coraz silniejsze.

Jednostki samorządu terytorialnego coraz głośniej sygnalizują potrzebę zmian w ustawie o dostępie do informacji publicznej, domagając się prawa do odmowy udzielenia odpowiedzi w przypadkach uznanych za nadużywanie tego prawa. Postulaty te wywołują szeroką dyskusję na temat granic jawności życia publicznego i wyzwań, z jakimi mierzą się lokalne urzędy. W zeszłym tygodniu podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego strona samorządowa wystąpiła z wnioskiem o wprowadzenie do ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisu, który pozwoliłby na odmowę udostępnienia informacji, gdy wniosek ma charakter uporczywy, powtarzający się, nadmierny, służy celom komercyjnym lub sprawie indywidualnej wnioskodawcy.

Główne argumenty samorządów to paraliż pracy urzędów przez mnożące się wnioski, często o bardzo dużej objętości lub dotyczące informacji już dostępnych w Biuletynie Informacji Publicznej, które mają zakłócać normalne funkcjonowanie urzędów. Problemem są też wnioski o charakterze złośliwym lub anonimowym, które wykorzystywane są do „dręczenie” urzędów oraz wnioski o informację przetworzoną, wymagające stworzenia nowej informacji z posiadanych danych, angażując dużą liczbę pracowników i zasobów.

Samorządowcy zaznaczają, że proponowane zmiany nie mają na celu ograniczenia prawa do informacji, lecz ochronę jego sensu przed wykorzystywaniem szkodzącym interesowi publicznemu i efektywności pracy. Eksperci i organizacje pozarządowe zwracają jednak uwagę, że wprowadzenie szerokiego prawa do odmowy z powodu "nadużycia" mogłoby stać się furtką do arbitralnego ograniczania jawności i utrudnić obywatelską kontrolę nad władzą lokalną. Istnieje obawa, że niejasne kryterium "nadużycia" mogłoby być wykorzystywane do ukrywania niewygodnych dla władzy informacji.