W całym 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych w województwie zachodniopomorskim wstrzymał wypłatę zasiłków chorobowych w 1 031 przypadkach, co pozwoliło na oszczędności rzędu 1 mln 31 tys. zł.

ZUS, realizując swój obowiązek kontroli prawidłowości orzekania o niezdolności do pracy oraz sposobu wykorzystania zwolnień, przeprowadził dwutorowe działania. Pierwszy rodzaj weryfikacji dotyczył zasadności medycznej wystawionych dokumentów. W tym obszarze lekarze orzecznicy skorygowali 363 sprawy, z czego 185 przypadło na ZUS w Szczecinie, a 178 na Koszalin. Efektem tych działań było odzyskanie 330 tys. zł, podzielone niemal po równo między oba miasta.

Druga forma kontroli skupiała się na sprawdzeniu, czy chorzy nie wykorzystują zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, na przykład podejmując pracę lub inne czynności utrudniające rekonwalescencję. Statystyki za 2025 rok wykazują, że w regionie 668 osób niewłaściwie korzystało z e-ZLA, przy czym w Koszalinie odnotowano 352 takie przypadki, a w Szczecinie 316. Kwota wstrzymanych z tego tytułu świadczeń wyniosła 701,3 tys. zł, z wyraźną przewagą finansową po stronie oddziału szczecińskiego, gdzie zabezpieczono 447,9 tys. zł.

Czego nie można robić na zwolnieniu lekarskim?

Katalog zachowań uznanych za nadużycia jest szeroki i obejmuje m.in. świadczenie pracy jako taksówkarz, pracę w gastronomii czy prowadzenie własnej działalności. Kontrolerzy napotykali również na osoby wyjeżdżające na wakacje, uczestniczące w kursach prawa jazdy, a nawet biorące udział w maratonach czy lotach paralotnią. Zdarzały się także przypadki wykonywania ciężkich prac remontowych, takich jak naprawa dachu czy budowa domu. Należy pamiętać, że w przypadku wykrycia takich nieprawidłowości wypłata zasiłku zostaje wstrzymana, a pobrane już środki podlegają zwrotowi.

Jak informuje Karol Jagielski z zachodniopomorskiego ZUS, w najbliższym czasie system orzecznictwa czekają istotne zmiany. Już 13 kwietnia wejdą w życie przepisy wprowadzające definicję czynności incydentalnej, której wykonanie nie pozbawi pacjenta prawa do zasiłku. Jednocześnie kontrolerzy otrzymają nowe uprawnienia, w tym możliwość legitymowania osób sprawdzanych oraz wejścia do miejsca kontroli. Kolejna fala reform nastąpi 1 stycznia 2027 roku, kiedy to możliwe stanie się korzystanie z e-ZLA u jednego pracodawcy przy jednoczesnej pracy u drugiego, o ile pozwoli na to charakter zatrudnienia. Nowe przepisy wprowadzą także e-wizyty u lekarzy orzeczników oraz w pełni elektroniczny obieg orzeczeń.